Quay trở lại với series “học gì để không lỗi thời”, NIIE tiếp tục đồng hành cùng bạn trên hành trình định hướng tương lai. AI và công nghệ số đang thay đổi cách doanh nghiệp vận hành từng ngày. Vì vậy, câu hỏi nên học ngành gì cũng cần được nhìn trong một bối cảnh mới. Bài viết này phân tích xu hướng việc làm, sự phân hóa lao động và những nhóm ngành đáng cân nhắc. Qua đó, bạn có thêm cơ sở để lựa chọn hướng đi phù hợp với mình.
Vì sao chuyện chọn ngành bây giờ không thể “chọn đại rồi tính sau”?
Trước đây, nhiều người nghĩ cứ vào đại học rồi sẽ dần biết mình hợp gì. Ở thời điểm hiện tại, cách nghĩ đó ngày càng rủi ro. Công nghệ đang tác động đến hầu hết lĩnh vực và thay đổi nhiều công việc lặp lại. Doanh nghiệp cũng tuyển người dựa nhiều hơn vào năng lực thực tế, không chỉ nhìn tấm bằng.
Theo Future of Jobs Report 2025 của World Economic Forum, thị trường lao động sẽ dịch chuyển mạnh đến năm 2030. Báo cáo dự báo khoảng 170 triệu việc làm mới có thể được tạo ra. Cùng lúc, khoảng 92 triệu việc làm có thể bị thay thế. Báo cáo cũng cho thấy khoảng 39% kỹ năng hiện tại có thể thay đổi. Một phần trong số đó có thể trở nên lỗi thời trong giai đoạn 2025–2030.
Vì thế, câu hỏi không chỉ là mình thích ngành gì. Người học còn cần cân nhắc tiềm năng phát triển dài hạn. Lựa chọn phù hợp nên cân bằng sở thích, năng lực và nhu cầu thực tế của thị trường.
Thị trường lao động đang phân hóa mạnh: cơ hội nhiều nhưng không dành cho tất cả
Theo chia sẻ tại chương trình Job Link 2025, kinh tế Việt Nam sẽ chuyển dịch mạnh trong giai đoạn 2025–2030. Các lĩnh vực đáng chú ý gồm kinh tế số, tự động hóa, năng lượng tái tạo và logistics hiện đại. Sự chuyển dịch này mở ra nhiều cơ hội việc làm mới, đặc biệt tại các đô thị lớn.
Riêng TP.HCM được dự báo cần từ 800.000 đến hơn 1 triệu lao động mới. Khoảng 70% nhu cầu tập trung ở nhóm ngành dịch vụ và công nghệ cao. Điều đó cho thấy nhu cầu tuyển dụng vẫn rất lớn trong những năm tới.
Tuy nhiên, thị trường đang tồn tại một nghịch lý khá rõ. Doanh nghiệp thiếu người có chuyên môn và kỹ năng phù hợp. Trong khi đó, lao động phổ thông ở các công việc lặp lại lại có nguy cơ dư thừa.
Sự phân hóa vì thế ngày càng rõ hơn. Những công việc ít giá trị gia tăng sẽ chịu áp lực lớn từ công nghệ. Ngược lại, các vị trí cần tư duy, kỹ năng và khả năng thích nghi sẽ được ưu tiên hơn.
Vì vậy, học gì để không lỗi thời thực chất không chỉ là câu chuyện chọn ngành. Điều quan trọng hơn là bạn đang chuẩn bị kỹ năng nào cho thị trường. Một ngành phù hợp chỉ phát huy giá trị khi đi cùng khả năng thích nghi.
Học gì để không lỗi thời? Những nhóm ngành đáng cân nhắc
Công nghệ & đổi mới – nền tảng của nhiều ngành nghề
AI, dữ liệu, phần mềm và tự động hóa đang trở thành nền tảng của nhiều ngành nghề. Theo World Economic Forum, AI và Data thuộc nhóm kỹ năng tăng trưởng nhanh trong những năm tới. Vì vậy, người học ở nhiều lĩnh vực vẫn cần hiểu và làm việc được với công nghệ.
Nhóm ngành công nghệ phù hợp với những bạn thích sáng tạo giải pháp và khám phá cách hệ thống vận hành. Đây cũng là nhóm ngành có khả năng mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác nhau. Tại NIIE, bạn có thể cân nhắc các ngành sau:
- Công nghệ thông tin
- Công nghệ & Đổi mới sáng tạo
- Công nghệ kỹ thuật ô tô
Kinh doanh trong môi trường số – nơi cơ hội tăng trưởng mạnh
Nếu yêu thích sáng tạo, giao tiếp và kinh doanh, môi trường số mở ra nhiều lựa chọn đáng chú ý. Marketing số và thương mại điện tử đang phát triển cùng hành vi tiêu dùng trực tuyến. Quản trị doanh nghiệp cũng ngày càng gắn chặt hơn với công nghệ và dữ liệu.
Theo Statista, doanh thu thương mại điện tử toàn cầu năm 2025 ước đạt 6,4 nghìn tỷ USD. Con số này có thể tiến gần 9 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Châu Á cũng được xem là một khu vực có tốc độ tăng trưởng rất cao.
Điều đó cho thấy không gian kinh doanh đang dịch chuyển mạnh lên môi trường số. Người hiểu khách hàng và biết khai thác công nghệ sẽ có thêm lợi thế. Đây là những ngành bạn có thể cân nhắc nếu phù hợp với sở thích của mình:
- Marketing số & truyền thông xã hội
- Thương mại điện tử
- Quản trị doanh nghiệp và công nghệ
Logistics & Kinh doanh quốc tế – “mạch máu” của nền kinh tế
Việt Nam có tốc độ hội nhập cao và nhu cầu vận hành chuỗi cung ứng ngày càng lớn. Logistics giữ vai trò kết nối hàng hóa, dữ liệu và nhiều mắt xích kinh tế. Kinh doanh quốc tế cũng mở rộng cơ hội làm việc với thị trường và đối tác toàn cầu.
Nếu thích môi trường năng động, đây là nhóm ngành đáng cân nhắc. Bạn có thể tìm hiểu Kinh doanh quốc tế hoặc Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng. Cả hai đều gắn chặt với xu hướng hội nhập và vận hành hiện đại.
- Kinh doanh quốc tế
- Logistics & Quản lý chuỗi cung ứng
Kế toán, Luật – những nền tảng doanh nghiệp vẫn cần
Dù công nghệ phát triển nhanh, doanh nghiệp vẫn cần tính minh bạch và tuân thủ. Vì vậy, Kế toán và Luật vẫn giữ vai trò nền tảng trong hoạt động tổ chức. Đây là nhóm ngành phù hợp với những bạn thích sự chắc chắn và định hướng lâu dài.
Điều quan trọng là không nên chạy theo một ngành chỉ vì đang “hot”. Hãy chọn hướng đi giúp bạn tạo ra giá trị trong bối cảnh mới. Với định hướng này, Kế toán tài chính và Luật kinh tế vẫn là hai lựa chọn đáng cân nhắc.
- Kế toán tài chính
- Luật kinh tế
Quản trị khách sạn phù hợp với những bạn yêu thích ngành dịch vụ và làm việc với con người. Ngành này đòi hỏi khả năng tạo trải nghiệm và thích nghi với môi trường chuyên nghiệp. Đây cũng là một lựa chọn trong hệ ngành đào tạo hiện có của NIIE.
3 yếu tố bắt buộc nếu bạn không muốn bị lỗi thời
Sau khi chọn ngành, người học vẫn cần chuẩn bị cho yêu cầu nghề nghiệp ngày càng cao. Kiến thức trên giảng đường chỉ là một phần của năng lực cần thiết. Doanh nghiệp còn tìm kiếm khả năng thích nghi, học hỏi và phát triển liên tục.
1. Ngoại ngữ vẫn quan trọng trong thời đại AI
Ngoại ngữ vẫn là một nền tảng quan trọng trong thời đại AI. Nhiều người cho rằng công cụ dịch khiến ngoại ngữ không còn cần thiết. Tuy nhiên, AI chủ yếu hỗ trợ hiểu nội dung chứ không thay thế tư duy trực tiếp bằng ngôn ngữ.
Khi phụ thuộc vào dịch tự động, quá trình xử lý thông tin có thể chậm hơn. Người dùng cũng dễ bỏ lỡ ngữ cảnh, sắc thái hoặc nội dung chuyên sâu. Ngược lại, nền tảng ngoại ngữ tốt giúp bạn đọc, hiểu và phản ứng nhanh hơn.
AI cũng không thể thay bạn giao tiếp trong mọi tình huống. Khách hàng, phỏng vấn và thuyết trình đều cần sự tinh tế về ngữ cảnh, cảm xúc và văn hóa. Phần lớn tri thức chuyên môn giá trị cũng vẫn được công bố bằng tiếng Anh.
Ngoại ngữ còn giúp bạn sử dụng công cụ AI hiệu quả hơn. Prompt tiếng Anh có thể mở rộng khả năng khai thác tài liệu và cách diễn đạt của hệ thống. Vì vậy, ngoại ngữ vẫn là lợi thế rõ rệt trong học tập và công việc.
2. Hiểu công nghệ và biết ứng dụng AI
Yếu tố tiếp theo là hiểu biết về công nghệ và AI. Bạn không cần trở thành chuyên gia công nghệ để tận dụng các công cụ mới. Điều cần thiết là hiểu cách chúng vận hành và ứng dụng chúng vào công việc.
Khả năng này giúp bạn làm việc hiệu quả hơn thay vì bị động trước thay đổi. Công nghệ nên trở thành công cụ hỗ trợ cho chuyên môn của bạn. Đây là năng lực ngày càng cần thiết trong nhiều vị trí công việc.
3. Khả năng tự học để thích nghi lâu dài
Yếu tố cuối cùng là khả năng tự học. Kiến thức và công cụ đang thay đổi nhanh hơn nhiều so với trước đây. Vì vậy, việc học không thể dừng lại sau khi bạn tốt nghiệp.
Khả năng tự học quyết định tốc độ thích nghi của mỗi người. Người biết cập nhật kiến thức sẽ chủ động hơn trước sự thay đổi nghề nghiệp. Đây cũng là nền tảng để bạn phát triển lâu dài trong thời đại AI.
Ba yếu tố trên không còn chỉ là những “điểm cộng”. Chúng đang dần trở thành nền tảng cơ bản của nhiều công việc. Ngoại ngữ, công nghệ và khả năng tự học cần được phát triển song song với chuyên môn.
NIIE chuẩn bị gì để sinh viên thích nghi với thị trường lao động?
Hiểu điều đó, môi trường học tập cũng đóng vai trò quan trọng. Tại Viện NIIE, chương trình được thiết kế để sinh viên rèn luyện các năng lực này từ sớm. Sinh viên học trong môi trường song ngữ với lộ trình tiếng Anh hướng đến chuẩn B2.
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người học còn tiếp cận dự án, workshop và tình huống thực tế. Hoạt động gắn kết doanh nghiệp được triển khai ngay trong quá trình học. Nhờ vậy, sinh viên có thêm cơ hội hiểu cách kiến thức được áp dụng vào công việc.
Sự chuẩn bị này giúp người học giảm cảm giác bỡ ngỡ khi bước vào doanh nghiệp. Các bạn có thể chủ động hơn khi tiếp cận môi trường làm việc mới. Đây cũng là một phần trong định hướng đào tạo gắn với thực tiễn tại NIIE.
Học gì để không lỗi thời? Chọn đúng để đi xa
Thị trường lao động đang thay đổi từng ngày. Khoảng cách giữa người có sự chuẩn bị và người chưa sẵn sàng cũng rõ hơn. Vì vậy, chọn ngành chỉ là bước đầu của một hành trình dài.
Câu hỏi “học gì để không lỗi thời” cần được nhìn rộng hơn việc chọn một ngành học. Bạn cần chọn hướng đi phù hợp và có khả năng phát triển bền vững. Khi có định hướng rõ, hành trình học tập cũng trở nên chủ động hơn.
Nếu đang tìm hiểu ngành học, bạn có thể tham khảo thêm thông tin tại Viện NIIE. Các chương trình hướng đến sự kết hợp giữa chuyên môn, ngoại ngữ và trải nghiệm thực tế. Đây có thể là cơ sở để bạn cân nhắc lộ trình phù hợp với bản thân.
Viện NIIE là đơn vị trực thuộc Trường ĐH Nguyễn Tất Thành. Bạn có thể tìm hiểu thêm các ngành đào tạo và thông tin xét tuyển của Viện. Những thông tin này sẽ giúp bạn chủ động hơn khi xây dựng kế hoạch học tập.
