Quay trở lại với series “Học gì để không lỗi thời?”, hôm nay hãy cùng tìm hiểu một chủ đề đang được rất nhiều học sinh, sinh viên quan tâm: Doanh nghiệp cần gì ở người trẻ trong thời đại AI?
Những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là khái niệm xa lạ. AI đang dần xuất hiện trong hầu hết lĩnh vực, từ marketing, tài chính, logistics đến giáo dục, truyền thông hay dịch vụ khách hàng. Điều này cũng khiến cách doanh nghiệp vận hành, tuyển dụng và xây dựng đội ngũ nhân sự thay đổi nhanh hơn bao giờ hết.
AI đang thay đổi cách doanh nghiệp tuyển dụng và vận hành ra sao?
Không thể phủ nhận rằng AI đang tạo ra nhiều áp lực đối với thị trường lao động toàn cầu. Trong thời gian gần đây, hàng loạt doanh nghiệp công nghệ và tài chính đã thực hiện cắt giảm nhân sự để tối ưu hoạt động bằng AI và tự động hóa. Block đã cắt giảm hơn 4.000 nhân sự, WiseTech dự kiến cắt giảm khoảng 2.000 lao động, Citigroup lên kế hoạch cắt giảm 20.000 việc làm, trong khi Goldman Sachs dự báo AI có thể khiến từ 5.000–10.000 việc làm biến mất mỗi tháng trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng. Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ hơn, đây không hoàn toàn là câu chuyện “AI lấy mất việc làm”. Thực tế, thị trường lao động đang dịch chuyển sang một giai đoạn mới, nơi doanh nghiệp ưu tiên những người biết thích nghi và làm việc cùng công nghệ.
Theo LinkedIn Future of Work Report, tin tuyển dụng liên quan đến AI đang tăng hơn 30–40% mỗi năm tại nhiều thị trường lớn. Trong khi đó, World Economic Forum cũng cho biết AI & Big Data là nhóm kỹ năng tăng trưởng nhanh nhất thế giới trong giai đoạn 2025–2030. Báo cáo PwC AI Jobs Barometer cũng chỉ ra rằng những công việc yêu cầu kỹ năng AI đang có tốc độ tăng trưởng lương và nhu cầu tuyển dụng cao hơn mặt bằng chung.
Tại Việt Nam, tốc độ ứng dụng AI cũng đang tăng rất nhanh. Các lĩnh vực như marketing số, phân tích dữ liệu, logistics, tài chính công nghệ hay an ninh mạng đều gia tăng nhu cầu nhân lực có hiểu biết công nghệ và khả năng làm việc trong môi trường số. Điều đó cho thấy, doanh nghiệp hiện nay không nhất thiết cần tất cả sinh viên trở thành chuyên gia AI hay lập trình viên. Quan trọng hơn là khả năng thích nghi, hiểu công nghệ và biết cách làm việc trong môi trường có AI.
Doanh nghiệp cần gì ở sinh viên trong thời đại AI?
Trong quá khứ, nhiều doanh nghiệp tuyển dụng chủ yếu dựa trên bằng cấp hoặc điểm số. Nhưng hiện nay, điều họ quan tâm nhiều hơn là khả năng làm việc thực tế của ứng viên. Một trong những yêu cầu quan trọng nhất chính là khả năng ứng dụng công nghệ. Dù theo học marketing, logistics, kế toán hay quản trị khách sạn, sinh viên hiện nay đều cần làm quen với các nền tảng số, phần mềm quản lý và công cụ AI hỗ trợ công việc. Ví dụ, marketer sử dụng AI để phân tích hành vi khách hàng và sáng tạo nội dung, logistics sử dụng dữ liệu để tối ưu vận hành chuỗi cung ứng, trong khi kế toán và tài chính ngày càng phụ thuộc vào phần mềm quản trị và tự động hóa dữ liệu. Điều doanh nghiệp cần không còn là “biết lý thuyết về AI”, mà là biết cách ứng dụng công nghệ để làm việc hiệu quả hơn.
Bên cạnh công nghệ, ngoại ngữ cũng trở thành yếu tố gần như bắt buộc. AI có thể hỗ trợ dịch thuật, nhưng khả năng giao tiếp, làm việc nhóm quốc tế, tư duy toàn cầu hay đàm phán vẫn là điều con người giữ vai trò quan trọng. Trong môi trường doanh nghiệp hiện đại, tiếng Anh không chỉ là lợi thế mà dần trở thành kỹ năng nền tảng giúp sinh viên tiếp cận tri thức mới và mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Ngoài ra, doanh nghiệp hiện nay cũng đánh giá rất cao các kỹ năng mềm và trải nghiệm thực tế. Không ít sinh viên có GPA tốt nhưng vẫn gặp khó khi đi làm vì thiếu kỹ năng giao tiếp, phản biện, teamwork hay xử lý tình huống. Đây cũng là khoảng cách lớn giữa lý thuyết trên giảng đường và môi trường doanh nghiệp thực tế.
Một yếu tố khác ngày càng được xem trọng chính là khả năng tự học và thích nghi. AI thay đổi liên tục, công nghệ cũng thay đổi liên tục. Vì vậy, người có lợi thế trong tương lai không hẳn là người “biết nhiều nhất”, mà là người có thể học nhanh, thích nghi nhanh và sẵn sàng cập nhật kiến thức mới.
Học tại NIIE: Chuẩn bị cho sinh viên đúng những điều doanh nghiệp cần
Xuất phát từ những thay đổi của thị trường lao động, mô hình đào tạo tại NIIE được xây dựng theo định hướng học gắn kết thực tiễn, giúp sinh viên tiếp cận môi trường làm việc sớm hơn thay vì chỉ tập trung vào lý thuyết.
Sinh viên tại NIIE được học trong môi trường song ngữ với lộ trình tiếng Anh hướng đến chuẩn B2 (IELTS 5.5 – 6.0), giúp hình thành phản xạ sử dụng ngoại ngữ trong học tập và công việc. Đây cũng là nền tảng quan trọng để sinh viên làm việc trong môi trường quốc tế và thích nghi tốt hơn với thời đại số.
Bên cạnh đó, NIIE đẩy mạnh các hoạt động workshop, seminar, project-based learning và học cùng giảng viên doanh nghiệp. Thay vì chỉ học kiến thức trên sách vở, sinh viên được tiếp cận case study thực tế, làm việc theo dự án và giải quyết các tình huống gần với môi trường doanh nghiệp.
Lộ trình đào tạo S.T.A.R tại NIIE cũng được xây dựng nhằm giúp sinh viên phát triển theo từng giai đoạn từ định hướng, thích nghi đến hành động và sẵn sàng nghề nghiệp. Song song với kiến thức chuyên môn, sinh viên còn được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, tư duy phản biện, làm việc nhóm và khả năng ứng dụng công nghệ vào công việc thực tế.
Hơn nữa, hoạt động gắn kết doanh nghiệp và thực tập cũng được triển khai xuyên suốt quá trình học. Điều này giúp sinh viên có cơ hội quan sát môi trường làm việc thực tế, hiểu rõ yêu cầu nghề nghiệp và tích lũy kinh nghiệm từ sớm.
Trong thời đại AI, doanh nghiệp không còn chờ sinh viên tốt nghiệp rồi mới đào tạo lại từ đầu. Vì vậy, việc chuẩn bị sớm thông qua một môi trường học tập gắn với thực tiễn đang trở thành yếu tố rất quan trọng đối với người trẻ hiện nay.
Chọn đúng môi trường học tập để không bị bỏ lại phía sau
AI chắc chắn sẽ tiếp tục thay đổi thị trường lao động trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, cơ hội vẫn luôn rộng mở đối với những người biết thích nghi, có kỹ năng thực tế và sẵn sàng học hỏi liên tục. Vì vậy, câu hỏi “học gì để không lỗi thời” không chỉ nằm ở việc chọn đúng ngành học mà còn ở việc chọn đúng môi trường giúp bạn phát triển năng lực phù hợp với thời đại mới.
Nếu bạn đang tìm kiếm một môi trường học tập theo hướng ứng dụng, được tiếp cận doanh nghiệp sớm và rèn luyện cả chuyên môn, ngoại ngữ lẫn kỹ năng thực tế, có thể tìm hiểu thêm về các chương trình đào tạo tại Viện NIIE – Trường ĐH Nguyễn Tất Thành tại: https://xettuyen.niie.edu.vn/
